Vrijdagavond, het is 1 mei 2026 en er staat iets bijzonders te gebeuren. Overdag waren er allerlei activiteiten in Enkhuizen geweest. Duizenden ouders en kinderen konden deelnemen aan wetenschappelijke experimenten die verspreid over de stad plaatsvonden onder naam van Expeditie NEXT. Gevolg hiervan was wel dat ’s avonds nog een groot deel van de omgeving van De Nieuwe Doelen slecht bereikbaar was voor autoverkeer. Tom Balla had al 3 rondjes gereden en was zichtbaar geïrriteerd over het feit dat hij zijn auto nergens kon parkeren. Wellicht heeft dit invloed gehad op zijn schaakpartij, wie zal het zeggen? Aan de top van de ranglijst speelt Jeroen Graaf tegen Tom Balla.

Vanuit de Caro-Kann ontstaat de stelling zoals in diagram 1 na 7 zetten. Balla heeft een variant bedacht die waarschijnlijk in geen enkel openingsboek te vinden zal zijn, maar hij had zin om aan te vallen. Graaf, toch beducht voor de kwaliteiten van zijn tegenstander, is aan het puzzelen wat de beste voortzetting is. Op zet 8 speelt wit c6?, een mindere zet. Beter was geweest om de pion gewoon te dekken met b4. Dus zet 8.c6, bxc6; 9.Ld3,e6; 10.De2,Le7. Door de dame op de e-lijn te plaatsen ontstaat voor wit de mogelijkheid om het paard op g3 via f5 te herpositioneren. Daarom kiest zwart ervoor om de loper voor de koning te zetten zodat deze kans weer om zeep wordt geholpen. 11.0-0,Pd5; 12.c4,Pf4; 13Lxf4,Dxf4; 14.Le4,Dc7; 15.Pd4, (diagram 2) Lb7. De pion op c6 wordt 2x aangevallen, en nu ook 2x gedekt.

16.Tad1,g6; 17.f4,Db6; 18.Kh1,Lf6?? (diagram 3) Hier ga ik even goed voor zitten. Mijn schaakbrein werd op dit moment extra geprikkeld. Zit hier iets voor mij in? De loper op e7 is verplaatst…. En zwart heeft nog niet gerokeerd. Het pionnetje op g6 voorkomt nu ook dat Pg3-f4 niet kan worden gespeeld. Ga ik een paard (die op e4 staat) weggeven voor een pion (op e6) tegen Balla? En ga ik hierna óók nog een loper offeren voor een pion? Nog maar eens een keer goed doorrekenen. Mmmh, wat zal ik doen? Het is wel Tom Balla, en die heeft nog geen enkele keer verloren dit seizoen. Hij hóeft niet terug te slaan. Nou? Hij moet wél terugslaan, anders komt hij wel erg zwak te staan. Ja, na 10 minuten te hebben nagedacht is de kogel door de kerk, en ik ga ervoor. 19.Pxe6!! Wat een briljante zet. De engine van Lichess geeft wit hier een voordeel van maar liefst +5.0! 19…,fxe6; 20.Lxg6+!,hxg6; 21.Dxe6+,(diagram 4) Le7; 22.Txd7, en ik heb compensatie voor mijn geofferde stukken. Bovendien is de zwarte stelling aan diggelen. Met 22….,Db4 wordt het mat voorkomen. 23.a3. De mogelijkheid die ik hier heb overwogen was om Pe4 te spelen in plaats van a3, maar daar had ik minder vertrouwen in. Achteraf gezien had dat wel gekund. 23. …,Lc8; 24.axb4,Lxd7; 25.De5,Th7; 26.Pe4,0-0-0; 27.Pf6,Lxf6; 28.Dxf6,Tdh8; 29.h3,Lxh3 30.Dxc6+,Tc7; 31.Da8+ (diagram 6) Tom geeft mij een hand met de opmerking:”Het was al lange tijd over en uit, gefeliciteerd.” Ondanks het verlies van Tom blijft hij soeverein aan kop. Met nog drie interne competitiewedstrijden te gaan en 167 punten voorsprong, zie ik hem niemand meer voorbijgaan. Wellicht dat op deze avond zijn ego licht gekrenkt is vanwege de eerste verliespartij van dit seizoen. Tja, en als je dan als wedstrijdleider de kans krijgt om de top te ondermijnen, is het ook erg fijn dat je daar dan een stukje over mag schrijven. 🙂

In de partij tussen Rowan Koomen en Nizar Alayoubi ontstond een prachtige eindstelling. Beiden nog een zwartveldige loper, en allebei nog 5 pionnen. Maar Rowan leek toch over de beste kaarten te beschikken. Koomen liet expres zijn loper instaan, maar wanneer Nizar die zou pakken, dan kon wit promoveren. Dat kon Alayoubi toch niet toestaan. Maar hierna wist Nizar de pionnen van wit zodanig te bedreigen, dat alle winstkansen voor Rowan uiteindelijk om zeep werden geholpen. Het werd een gentlemen’s agreement, het punt werd gedeeld.

De partij die het langste duurde was tussen Chris keesman en Marco Groot. Inmiddels allebei rond de drie minuten op de klok, worden pionnen geslagen en wordt aan de opmars begonnen om te promoveren. Wie is er het snelst? Wit heeft nog toren/paard, zwart beschikt over toren/loper. Chris probeert via de d-lijn naar de overkant te geraken, en zwart via de h-lijn. Probleem voor Keesman is, is dat zijn koning op de c-lijn staat. Die is mijlenver weg van de h-lijn. De zwarte koning is op tijd via g8,f7 en e7 om promotie van wit te voorkomen. Na half twaalf valt het doek voor Chris. Marco Groot heeft nog twee pionnen en een loper, Chris alleen een paard. Bovendien staan de pionnen van zwart op de h- en g-lijn, zodat ze elkaar kunnen verbinden. Chris erkent het gevaar, en geeft op.